دايي‌ام براي خداحافظي آمده. بابايم با موج راديو ور مي‌رود. مي‌گويد همه‌اش پارازيت و پشتش فحش مي‌دهد. عمويم با رفتن موافق است. مي‌گويد وقتي قرار نيست دخالتي كنيم ماندن چه فايده دارد. زن‌ها دارند توي حياط لباس مي شورند. حالا فاميل مادرم هم به ما اضافه شده‌اند. اينجا از هر تيره و قبيله‌اي هستند. از تهران،شيراز،رشت،اهواز.

آژير قرمز مي كشند و مادربزرگم زود جانمازش را پهن مي كند تا نماز بخواند. بابايم مي‌خندد .مي‌گويد لاي دعايت بگرد شايد چيزي بود. اينجا برق نيستد و دايي توي توالت گير كرده. فحش مي‌دهد و خوشحال است كه چند روز ديگر اين جهنم را ول مي‌كند. اسم شوهر خاله‌ام كه قرار بود از مرز فرار كند تا سر از امريكا دربياورد توي ليست اسراست. پسر دايي‌ام كنار برادرها توي حياط منچ بازي مي‌كند. پسرها با حسرت نگاهش مي كنند انگار قرار است همه ي غربت را به اسمش كنند.

اين شب‌هايي كه اينجا هستيم موقع شام يا ناهار خوردن خوش مي گذرد. سفره‌اي براي پنجاه نفر شايد بيشتر پهن مي كنند. راديوي بابا آهنگ‌هاي خارجی پخش مي كند و همه خوشحاليم كه دور هم‌ايم و هنوز اتفاق بدي نيفتاده. علي پسر آقاي روحي است.مي خواهد دكتر بشود.كتاب‌هايش حتي موقع غذا خوردن هم ازش جدا نمي شوند. با بابايش از اراك آمده‌اند تا هم به ما سر بزنند هم تا سر و صداها بخوابد كمي اين‌جا بمانند. اين پسر اسطوره‌ي بابايم است. در همه چيز نمره بيست به او مي دهد. برادرم رفته است هنرستان كه الكترونيك بخواند. بابا مدام اين پسره را به رخش مي كشد و براي همين هميشه با هم قهرند. دايي آبگوشت نمي‌خورد. غر مي‌زند. برادرم مي‌گويد بايد خدا را شكر كني كه همين هم هست. گوشت اين‌روزها پيدا نمي‌شود. مي‌گويد مديرشان توي هنرستان گفته بايد از رزمنده‌ها ياد گرفت .مي جنگند و كنسرو مي‌خورند. آب هم ندارند. بابايم صدايش را بلند مي‌كند و از دختر عمه فاطي نمكدان را مي گيرد؛ يعني ساكت و هر چيزي كه جلويتان است بخوريد. شمايي هم كه مسافري حلقت را ببند.

نور كم است و خواهرم با دختر عموها نمي توانند مشق و تكليفشان را بنويسند و نگران فردا و مدرسه شان شده‌اند. نور چراغ توري و لامپا هم دردي دوا نمي‌كند. توي بغل عمه بزرگه نشسته‌ام و برايم از پسرهايش مي‌گويد. من توي خيالم عاشق پسر كوچكش شده‌ام. وقتي از او حرف مي زند يك چيزي توي سرم مي‌دود. هروقت با تلفن اسباب بازيم مي خواهم به كسي زنگ بزنم به سعيد پسرش زنگ مي زنم و مدام هم مي‌خواهم برايم لباس عروس بياورد. مدرسه‌ي برادرم بسته است. معلم‌ها بيشترشان رفته‌اند جبهه. همه مي‌دانند ولي اصرار دارد فردا صبح با يكي از عموها برود شهر، خانه مان و لباس ورزشي‌هايش را بياورد. مامانم در گوش بابا پچ پچ مي‌كند. پسر دايي با بقيه بچه‌هاي فاميل از فرنگ حرف مي‌زنند. هر كس چيزي مي‌داند رو مي‌كند و همه به اندازه او ذوق دارند.

«به نام خداوند بخشنده ي مهربان» دخترها غش و ريسه مي روند. .مادربزرگ قرآن مي‌خواند و هي هيس هس مي‌كند. دلم مي‌خواهد بدانم به چي مي‌خندند. دختر عمه‌ام اصرار مي‌كند كه برادر كوچكترم براي همه با صداي بلند بخواند. همان داستان هميشه اين چند ماه است كه از وقتي از ترس بمب و موشك به اين خانه بزرگ و عجيب غريب فرار كرده ايم مايه خنده پسرها و دخترها و گاهي بزرگترها شده. دختر‌هاي ده براي برادرم نامه عاشقانه مي‌نويسند و همه‌شان انگار كه از روي هم كپي كرده باشند، شبيه هم مي‌نويسند. فقط گاهي يكي دو نفر مي خواهند كه اگر با هم عروسي كردند بروند تهران زندگي كنند. اين يكي نامه ش را اينطور شروع كرده و هي لابه لاي نامه قول وفاداري داده است. جمله‌هاي كتاب انشا‌ها را به زور چپانده لا به لاي نامه. آخرش هم خواسته برادر را توي فلان باغ ببيند.

بابا حرف نمي زند. برادر بزرگم هم ساكت است. يكهو بابام بلند بهش مي گويد فردا صبح خودم مي برمت. همه ساكتند. برادرم مي رود بيرون. بابام مدام غر مي زند كه اگر اين پسر آدم بود مي‌رفت رشته تجربي كه پس فردا كسي بشود نه هنرستان..مثل علي درسخوان و با عقل. علي توي اتاق بغلي درس مي خواند. تنهايي. انگار با هيچ كس دوست نيست. فقط بعضي وقتها ديده‌ام با خاله ي كوچكم حرف مي زند وازش اشكال درسي مي پرسد. ازش خوشم نمي‌آيد. موذي و بي دست و پاست. حرف هم نمي‌زند. فقط هروقت كسي تعريفش را مي‌كند هي سرش را مي اندازد پايين و لبخند مكش مرگ ما تحويل مي دهد. اما دلم برايش مي‌سوزد. مادرش وقتي بچه بوده ولشان مي‌كند مي رود خارج. حالا كدام خارج من نمي‌دانم.ولي خواهرم هر سال عيد ديده كه مادرش برايش لباس و كفش مي فرستد. يك‌بار هم علي عكسش را نشان خواهرم داده. ميگويد:خوشگل نبوده ولي خيلي مهربان بود قيافه ش. كسي باورش نمي شد آدم به اين مهرباني چطور پسرش را ول كرده و رفته. بابايم پرسيد حالا مادرت كجا هست؟ گفت :داكوتا. .من فهميدم. بابام نمي دانست داكوتا كجاست.چون بعدش هيچ سوالي نپرسيد. فقط الكي به افسوس سرش را تكان داد و گفت بالاخره همه‌شان برمي گردند، ولي وقتي دير شده. به دايي ام هم همين ها را گفت آن شب. دايي گوش نمي‌دهد.مي گويد همه ي فاميل زنش رفته اند. چاره‌اي ندارد. اين جنگ بيشتر از ايني كه امي‌گويند طول مي‌كشد. نمي‌خواهد پسرش را به زور ببرند كه گوشت قرباني شود. زحمتش را كشيده مي خواهد توي آرامش زندگي كنند و يكجوري به بابام مي فهماند كه تو چرا طرفدار اينها شده اي. بابام خيره مي‌شود. رگ گردنش بالا آمده اما ساكت است. دايي مامانم به جاش مي گويد:بالاخره وطن است.حق آب و خاك پس چي؟ اين‌همه دارند مي روند جبهه. دايي راست مي‌گويد از پسرها و مردهاي ما كدامشان رفته اند؟همه مان چپيده ايم توي اين خانه و ده و هي منتظر مرگيم.

دايي ام يك ماه پيش رفت مرز پاكستان تا از آنجا بروند. زنگ مي زند و هي مي گويد دلش براي هيچ كس و هيچ كجا تنگ نشده و تا اين را مي‌گويد بابام با تشر بهش مي‌گويد پس گه مي خوري زنگ مي زني و قطع مي كند.

آقاي روحي نشسته و چايي اش را هورت مي كشد .مامانم حرف نمي زند. بابايم رفته خرمشهر دنبال جنازه پسر عمويش. مفقودالاثر شده .سه روز است رفته و هنوز برنگشته. لم داده م به پهلوي مامان. .مي ترسم.انگار حال همه ناخوش است.بابابزرگم هي نُچ نُچ مي كند و سرش را تكان مي دهد. آقاي روحي پا شده تا برود .مامانم اصرار مي كند كه بماند تا يك راهي پيدا كنند. مي گويد نه.من رضايت نداده م. اما حالا دلم راضي شده.تا دم در همراهش مي رويم.كفش نپوشيده.با دمپايي آمده.

برادرم بُق كرده و كنار ديوار نشسته.تا زانو برف آمده. شلوار نازكي تنش كرده و موهاي بورش زير نور آفتاب زمستان برق مي زند. چشمهايش را ريز كرده و منتظر است انگار كه يكي از در بيايد تو. صداي ماشين كه مي‌آيد مي پرد تو و در را قفل مي‌كند. بابايم نيامده فحش‌هايش مي آيند. دنبالش مي گردد. مامانم مي دود جلوي در كه آرامش كند.

خواهرم شام را مي برد پشت در اتاق مي گذارد.تقه اي مي كوبد به در..همه فاميل نشسته اند و با چشم‌هاي باز به دهان بابام خيره اند كه تعريف مي كند صبح چطور حال مدير هنرستان را گرفته. .مي گويد مرتيكه قرمساق. صدايش را كرده توي بلندگو و توي سر يك مشت بچه محصل ميخواند كه شور حسيني بگيرتشون ثبت نام كنن برن جبهه.بش گفتم :الاغ خودت چرا نمي‌ري؟گفت: ما رفتيم حاج اقا.دين‌مونو ادا كرديم خالا نوبت جووناست. زدم تو گوشش و گفتم: تو بلندگو اسم پسر منو مي‌خوني مي‌گي با اولين سرويس مي‌ره خونه. تا من برم.

پسر دايي براي برادرم نامه فرستاده با عكس. برادرم آب از دهانش راه افتاده. عكس‌ها را نشان خواهر و مامانم مي دهد. خانه بزرگ با يك عالمه گل و درخت. پسر دايي يك سگ سفيد و بزرگ را بغل كرده. بلوز ليمويي تنش كرده و خنديده. خواهرم مي گويد هم اين‌ها بردند. جنگ كه تمام شد. اين‌ها هم رفتند پي خوشي و زندگي. ما مانده‌ايم و خرابي و ترسي كه هر شب و روز با آدم هست. برادرم عكس‌ها را مي برد كه نشان بابا بدهد. نگاه نمي كند. رويش را برمي گرداند. در به در دنبال شماره دوستي مي گردد كه توي جنگ فرمانده گردان بوده تا دنبال اسم يك نفر كه ما نمي دانيم كي هست توي اسم اسرا بگردد. طرف را پيدا نمي كند.عصبي است.خواهرم كه آن حرفها را مي‌زند, بابا عكسها را از دست برادرم مي گيرد و ريز ريزشان مي كند. لباسش را مي پوشد مي رود بيرون.

من از مرده مي ترسم.تا حالا كفن نديده م. داشتيم تو كوچه گرگم به هوا بازي مي‌كرديم يك‌هو يك آمبولانس جلو خانه آقاي روحي نگهداشت. همه همسايه‌ها با منقل اسفند و گلاب آمدند جلوي درشان. يك آدم سفيد پوش خاك و خلي و خوني كه تو نايلون پيچيده‌اند را گذاشتند روي زمين. .مامانم اصرار مي كند به بابام كه بيا بيرون. بابام حرف نمي‌زند. سرش را تكيه داده به بالش، قمر گوش مي‌كند. خواهرم با ذوق مي آيد توي اتاق. انگار كه عروس اورده باشند مي گويد بالاخره علي رو آوردند.